Jedną z największych barier przy próbie montażu prywatnej stacji ładowania samochodów elektrycznych w wielorodzinnym budynku mieszkalnym nie są wcale chęci mieszkańców czy proceduralne opory zarządu, lecz parametry przyłącza elektroenergetycznego obiektu. Gdy wniosek o instalację punktu ładowania trafia do zarządcy, niemal natychmiast pojawia się argument o braku wolnej mocy w budynku oraz ryzyku przeciążenia sieci i przerw w dostawie prądu do lokali mieszkalnych.

Rozstrzygnięcie tej kwestii to kluczowe zadanie rzeczoznawcy przygotowującego ekspertyzę dopuszczalności. Zamiast opierać się na szacunkach, inżynier wykonuje szczegółowe obliczenia bilansu mocy.

Jak w praktyce rzeczoznawca szacuje zapotrzebowanie na energię w garażu podziemnym i dlaczego pozorne ograniczenia przydziału mocy nie zawsze muszą oznaczać decyzję odmowną? Poniżej przedstawiamy ten proces od strony inżynieryjnej.

Analiza dokumentacji technicznej i parametrów wejściowych

Prace obliczeniowe rzeczoznawca zawsze rozpoczyna od weryfikacji stanu faktycznego instalacji odbiorczej oraz parametrów umowy z Operatorem Systemu Dystrybucyjnego (OSD). Kluczowe znaczenie mają trzy parametry techniczne:

• Moc przyłączeniowa budynku (Pp) – maksymalna moc czynna określona w umowie o świadczenie usług dystrybucji, jaką budynek może pobrać z sieci w danym momencie bez wyzwolenia zabezpieczeń głównych.
• Moc zapotrzebowana (Pd) – obliczeniowe zapotrzebowanie na moc budynku określone w projekcie budowlanym, niezbędne do zasilania lokali mieszkalnych, administracyjnych oraz urządzeń ogólnego przeznaczenia (windy, pompy, wentylacja pożarowa, oświetlenie).
• Rzeczywisty profil obciążenia obiektu – dane uzyskiwane z analizatora parametrów sieci lub z odczytów licznika głównego. Praktyka inżynieryjna pokazuje, że budynki mieszkalne rzadko osiągają w szczycie poboru wartości bliskie zakontraktowanej mocy przyłączeniowej.

Kluczowy współczynnik obliczeniowy – Współczynnik jednoczesności (kⱼ)

Gdybyśmy zsumowali maksymalną moc wszystkich urządzeń zainstalowanych w budynku (płyt indukcyjnych, pralek, piekarników, wind i oświetlenia), otrzymana wartość wielokrotnie przekroczyłaby moc przyłączeniową. Instalacja pracuje jednak bezawaryjnie, ponieważ prawdopodobieństwo jednoczesnego uruchomienia wszystkich odbiorników z ich maksymalną wydajnością jest bliskie zeru.

W elektrotechnice zjawisko to opisuje współczynnik jednoczesności (kⱼ), przyjmujący wartości w przedziale od 0 do 1.

Przy obliczaniu zapotrzebowania na moc dla stacji ładowania rzeczoznawca stosuje tożsamą metodologię:

• Przy jednym punkcie ładowania o mocy 11 kW współczynnik jednoczesności wynosi 1,0 (zakłada się możliwość ciągłego poboru pełnej mocy przez jedno urządzenie).
• Dla infrastruktury obejmującej kilkanaście lub kilkadziesiąt stanowisk ładowania wartość współczynnika drastycznie spada (np. do poziomu 0,2 – 0,3). Oznacza to, że tylko określony odsetek pojazdów będzie ładowany jednocześnie, bądź ich pobór mocy zostanie rozłożony w czasie.

Metodologia obliczania bilansu mocy budynku

Aby jednoznacznie określić, czy infrastruktura elektroenergetyczna budynku posiada rezerwę wydajnościową, rzeczoznawca sporządza bilans mocy uwzględniający nowe odbiorniki EVSE (Electric Vehicle Supply Equipment). Podstawowe obliczenia opierają się na następującej zależności:

P_total = (P_adm · k_j1) + (N · P_EV · k_j2)

Gdzie:

• P_total – całkowite prognozowane zapotrzebowanie na moc budynku po przyłączeniu stacji ładowania.
• P_adm – moc zapotrzebowana na cele bytowo-gospodarcze (mieszkania, administracja, części wspólne).
• N – planowana liczba punktów ładowania.
• P_EV – znamionowa moc pojedynczej stacji ładowania (najczęściej 11 kW lub 22 kW).
• k_j1, k_j2 – odpowiednie współczynniki jednoczesności wyznaczone dla odbiorników bytowych oraz dedykowanych punktów ładowania.

Uzyskany wynik P_total rzeczoznawca porównuje z mocą przyłączeniową budynku P_p. Warunek P_total < P_p determinuje techniczną możliwość bezpiecznego przyłączenia stacji bez konieczności modyfikacji parametrów złącza kablowego.

Profesjonalna ekspertyza z REVON Energy

Precyzyjne obliczenia bilansu mocy wymagają nie tylko uprawnień budowlanych w specjalności instalacyjnej, ale również praktycznej wiedzy z zakresu charakterystyki pracy urządzeń EVSE. W REVON Energy opracowujemy dokumentację techniczną, która w rzetelny sposób ocenia parametry sieciowe obiektów wielorodzinnych. Nasza usługa – Ekspertyza dopuszczalności instalacji punktów ładowania – stanowi kompletne opracowanie dla wspólnot, spółdzielni oraz zarządców nieruchomości. Wskazujemy w niej realną przepustowość instalacji, projektujemy optymalne trasy kablowe i rekomendujemy rozwiązania techniczne gwarantujące pełne bezpieczeństwo eksploatacyjne budynku.

Rozwiązania inżynieryjne w przypadku deficytu mocy

W budynkach starszego typu lub nowoczesnych apartamentowcach, w których moc przyłączeniowa została zaprojektowana bez marginesu rezerwowego, obliczenia mogą wykazać brak wolnej mocy. Rola rzeczoznawcy nie kończy się jednak na stwierdzeniu tego faktu – profesjonalna ekspertyza powinna wskazywać alternatywne rozwiązania techniczne.

Systemy Dynamicznego Zarządzania Obciążeniem (DLM – Dynamic Load Management)

Współczesnym standardem w projektowaniu instalacji EVSE jest zastosowanie automatyki DLM. System ten w czasie rzeczywistym monitoruje chwilowe zapotrzebowanie budynku na energię (pobór przez mieszkania, dźwigi osobowe czy centrale wentylacyjne). W okresie minimalnego zapotrzebowania (np. w godzinach nocnych) system przekazuje pełną dostępną moc do ładowarek w garażu. W momencie nagłego wzrostu obciążenia ogólnego, system DLM proporcjonalnie i płynnie redukuje moc dostarczaną do pojazdów. Uwzględnienie automatyki DLM pozwala rzeczoznawcy na wydanie pozytywnej opinii technicznej nawet przy braku statycznej rezerwy mocy.

Programowe ograniczenie mocy znamionowej urządzeń

Choć rynkowym standardem urządzeń AC są stacje o mocy 22 kW, w warunkach garaży wielorodzinnych parametr ten jest zazwyczaj przewymiarowany. W wytycznych ekspertyzy rzeczoznawca może narzucić maksymalną moc przyłączeniową pojedynczego punktu na poziomie 11 kW (co pozwala na pełne naładowanie baterii pojazdu w czasie postoju nocnego) lub wprowadzić ograniczenie do 7,4 kW (ładowanie dwufazowe/jednofazowe).

Procedura zwiększenia mocy przyłączeniowej

W sytuacji, gdy możliwości optymalizacji technologicznej zostaną wyczerpane, ekspertyza precyzuje warunki techniczne i formalne niezbędne do wystąpienia do właściwego OSD z wnioskiem o zwiększenie mocy przyłączeniowej budynku lub o wybudowanie dedykowanego złącza kablowego wyłącznie na potrzeby zasilania stacji ładowania w garażu.

Bezpieczeństwo poparte liczbami – dlaczego rzetelny bilans mocy to podstawa

Ekspertyza dopuszczalności instalacji punktów ładowania zastępuje intuicyjne oceny stanu sieci twardą analizą inżynieryjną. Poprawnie sporządzony bilans mocy, oparty na wyliczeniach współczynników jednoczesności i uwzględniający nowoczesne układy automatyki budynkowej, gwarantuje bezawaryjną pracę instalacji elektrycznej oraz pełne bezpieczeństwo energetyczne nieruchomości.

Sprawdź także nasz artykuł: Co zawiera ekspertyza dopuszczalności instalacji stacji ładowania?